ο πυλωρός

Καθώς είναι έτσι κι αλλιώς προσποιητό να μιλάει κανείς για κάτι χωρίς να θυμάται την πορεία μέσα απ' την οποία προήλθε αυτό, η όποια απόπειρα  να διασαφηνιστεί ο όρος της «μαρτυρίας» μονομιάς και χωρίς πολλούς τύπους γίνεται γνώρισμα της αφήγησης που ερευνά την πρώτη αρχή. Και καθώς περιπλέκονται οι εικόνες στο υφαντό της μνήμης που αφηγείται, οι ιστορίες της δεμένες με νήματα οδηγούν όλο και πιο πίσω σε άλλες ιστορίες που προηγήθηκαν.  Και αυτές οδηγούν σε άλλες με τις διασυνδέσεις να χάνονται κάπου στο διαφορετικό και στο απροσδιόριστο, πέρα από τα όρια της όποιας αυτοαναφορικότητας του αφηγητή και της ιστορίας του. Πέρα από κάποια πρώτη στιγμή ή κάποιο τόπο που ξεκινά η ιστορία του ή η όποια ιστορία. Δεν υπάρχει αρχή.

Καθώς είναι προσποιητό να μιλάει κανείς για κάτι χωρίς να προσπαθεί να του δώσει ένα νόημα, η όποια απόπειρα να διασαφηνιστεί ο όρος της «μαρτυρίας» μονομιάς και χωρίς πολλούς τύπους γίνεται γνώρισμα της αφήγησης που ψάχνει τέλος. Και καθώς περιπλέκονται τα σημαίνοντα με τα σημαινόμενα οι μικρές αφηγήσεις οδηγούν σε μεγαλύτερες και η προσπάθεια να οριοθετηθεί το γεγονός της άφιξης του πέρατος και εκείνου που καταφτάνει σε αυτό γίνεται αδύνατη. Τα γεγονότα όλο κι έρχονται πιο πρόωρα στις ερμηνείες που σκεπάζουν τις ίδιες τις παρουσιάσεις. Το τέλος δεν έχει τέλος.

Ότι έχει αρχή έχει και τέλος.  Αν ο Οδυσσέας ήξερε πως θα είχαν εξελιχθεί τα πράγματα στην ιστορία του ίσως να έκανε τα πάντα εντελώς διαφορετικά. Ίσως έτσι να είχε παραμείνει αόρατος και αφανής. Ο κανένας. Δεν είναι όμως ο κανένας. Είναι η Οδύσσεια. Η ανυποχώρητη υπεράσπιση της μαρτυρίας αυτής έγινε ένα πλήθος συνηγοριών για τον μάρτυρα. Αφού ο Οδυσσέας είναι ο Οδυσσέας και για κάποιο λόγο βρέθηκε εκεί που βρέθηκε τότε όλα κατά κάποιο τρόπο συνδέονται. Η αρχή και το τέλος της ιστορίας αυτής έγινε ένας συνδυασμός των πάντων με τον Οδυσσέα στη μέση.

Με αφορμή την αρχή και το τέλος που δεν έχουν αρχή και τέλος αρθρώνεται έτσι χωρίς αντίφαση η ουσιαστική απροσδιοριστία του περάσματος του μάρτυρα.

Αν υπήρχαν σήματα στο δρόμο και πινακίδες με νέον και λαμπάκια που φωσφορίζουν για να εφιστούν την προσοχή τότε η ζωή ίσως να ήταν πιο εύκολη. Τότε ίσως όλες οι επιλογές να οδηγούσαν σε αυτήν τη μοναδική στιγμή που μιλάμε. Αναπόδραστο θα ήταν. Για κάτσε σκέψου το. Δε μπορεί να γινόταν αλλιώς. Μία λάθος στροφή και δε θα καθόμασταν εδώ τώρα παρέα να μιλάμε. 

Μακάρι όντως πέρα από τα σχήματα λόγου να υπάρχουν πινακίδες στο δρόμο. Από όσο ξέρω όμως ή μπορώ να υποπτευτώ μέχρι το τέλος δεν υπάρχει καμία. Τα σημεία και τα σημάδια βλέπετε δεν μπορούν να περιγράψουν τον εαυτό τους. Ούτε και οι λέξεις ή η συνείδηση. Δε θα σας πει κανείς πότε να κάνετε κάτι. Η ζωή κόντρα στη γενική ψευδαίσθηση δεν πραγματώνει. Αυτοπραγματώνεται. Δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος στροφές ούτε τίποτε είναι προδιαγεγραμμένο. Απλά εκεί που γεννιέται κάτι νέο και κει που διατηρείται το παλιό κόντρα σε παρορμητικές τροπές γράφεται ιστορία. Το αφήγημα της ζωής. Εκεί σχηματίζεται ο χαρακτήρας. Αλλιώς όλα ανακυκλώνονται σε ένα βρόγχο επαναφοράς του ιδίου ή μία ασυνείδητη αναδίπλωση της ευκολίας. Όσο η ζωή δεν συνειδητοποιεί αυτή της την ενδογενή ανημποριά για απόλυτες στροφές και κανονισμούς στέκεται ως διακριτό οικοδόμημα και άρα ως υπόδικος που περιέχει αποκλειστικά τον εαυτό του. Ζωντανή νεκρή.

Εντάξει δεν μπορεί να υπάρξει απόδειξη της αλήθειας σε αυτό που λέμε. Ούτε καμία αλήθεια μπορεί να επαληθεύσει τον εαυτό της. Είναι ίσως όμως ηθικότερη μία συνειδητή ενατένιση της στιγμής ακόμη και σαν πυροβασία στους ρυθμούς κύκνειου άσματος παρά σαν μία ατέρμονη επανάληψη που την συγκρατούν σιδερένιες αλυσίδες ή σαν ένα zeitgeist που το υπαγορεύουν κρύφιες κι αλλότριες δυνάμεις. Είναι αληθινότερη μιας ώρας ελεύθερη ζωή από την ανυπαρξία.

Ο χρόνος περνά σε στιγμές. Στιγμές οι οποίες καθορίζουν το δρόμο μιας ζωής και κατ’ αποστομωτική επίφαση την οδηγούν προς ένα τέλος. Το Τέλος. Πόσο συχνά σταματάμε να μελετήσουμε αυτό το μονοπάτι και να αναλογιστούμε τους λόγους που συμβαίνουν όλα τα πράγματα; Πόσο συχνά καθόμαστε να αναρωτηθούμε το κατά πόσο αυτός ο δρόμος είναι δημιούργημα δικό μας ή απλώς τον ακολουθούμε με μάτια (και μυαλά) ερμητικά κλειστά; Αν μπορούσαμε πραγματικά να σταματήσουμε και να δώσουμε σημασία σε κάθε μία πολύτιμη στιγμή πριν αυτή περάσει και γίνει σκόνη θα μπορούσαμε να δούμε τις άπειρες διακλαδώσεις του δρόμου, και βλέποντας αυτές τις επιλογές να διαλέγαμε κάποιον άλλον;

Σίγουρα όλοι κάπως κάποια στιγμή έκαναν όνειρα που η ζωή τους τα άλλαξε στην πορεία. Άραγε τί να έχει χαθεί από τότε; Τι έγινε στο ενδιάμεσο; Ποιός ξέρει πόσες διαφορετικές ζωές θα υπήρχαν αν η επιλογή κάποιων πραγμάτων γινόταν διαφορετικά; Κανείς. Κι αν υπήρχε τελικά μονάχα μία μόνο αληθινή επιλογή και όλες οι άλλες ήταν λάθος;

Το πέρασμα του χρόνου δε μας φυλακίζει σε μία φυλακή από τσιμέντο. Μας φυλακίζει όμως σε ένα κελί γεμάτο από ελπίδες και αναπότρεπτες τραγωδίες. Το κελί του μυαλού μας. Πόσο πολύτιμη θα μπορούσε να θεωρηθεί άραγε η ευκαιρία να γυρίσει κάποιος το χρόνο πίσω; Να αλλάξει κάτι. Να διορθώσει κάτι. Μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσει βέβαια ότι για να ανακαλύψει το παρελθόν, υποχρεωτικά πρέπει να αντιμετωπίσει τον εαυτό του. Διότι ακόμη και η έξοδος από τη φυλακή του χρόνου δε μπορεί να ελευθερώσει κανέναν από τη φυλακή του ίδιου του ήθους. Ακόμη κι αθανασία δεν ελευθερώνει από αυτό που είναι κάποιος. Από τη φυλακή του χαρακτήρα δεν υπάρχει καμία απόδραση.