ο πυλωρός

Μια μέρα η ανθρωπότητα θα νικήσει όλες τις αρρώστιες, θα κατακτήσει τη γήρανση κι έπειτα θα αποχωριστεί τα σάρκινα ιμάτια της γενόμενη καθαρή ενέργεια. Μη όντας δεμένη πλέον στο χώρο θα διασκορπίζεται μέσα στον κόσμο με ταχύτητες φωτός. Θα συνεχίσει να πειραματίζεται και να στοχάζεται ψάχνοντας να καθορίσει τα όρια της γνώσης. Σε κάποιο σημείο θα κινηθεί με ταχύτητες μεγαλύτερες της διαστολής του σύμπαντος, ο χρόνος δε θα έχει και τόση σημασία, τίποτε δε θα μείνει να εξερευνηθεί. Οι ανακαλύψεις θα τελειώσουν, δε θα υπάρχει καμία συγκίνηση, η ελπίδα δε θα έχει κανένα νόημα, η τέχνη κανένα σκοπό, η ζωή καμία δόση αποκορύφωσης. Δε θα υπάρχει καμία στιγμή υπερβατικότητας. Το μόνο που θα μπορούμε να κάνουμε θα είναι να ανακυκλώνουμε ξανά και ξανά το υπάρχον σύμπαν.

Έχοντας κατακτήσει το θάνατο μας αλλά όχι αυτόν του σύμπαντος θα εισέλθουμε σε ένα σπιράλ εξέλιξης όπου όλα θα είναι βαρετά και επαναλαμβανόμενα και θα μοιάζουν όλο και περισσότερο με μια νυσταλέα τροχιά προς τη λήθη. Έτσι θα αποφασίσουμε ότι το μόνο που μας μένει είναι να γίνουμε εμείς δημιουργοί και να δημιουργήσουμε εμείς νέα ύλη και νέα ενέργεια και νέα σύμπαντα. Θα το καταφέρουμε και αυτό, αφού θα βρούμε εκείνο το οριακό κατώφλι από το οποίο και πάνω η σύντηξη υποατομικών σωματιδίων προκαλεί big bangs και γέννες ενέργειας, και σταδιακά θα διασκορπιστούμε πλέον σε ένα και δύο και διαδοχικά σε άπειρα σύμπαντα. Στο τέλος όμως πάλι θα φτάσουμε ακριβώς στο σημείο εκείνο που ήμασταν, όπου όλα θα είναι γνωστά βαρετά και κενά.

Τότε είναι που θα αποφασίσουμε ότι το μόνο που μας μένει είναι να ανακυκλώσουμε τους εαυτούς μας, να επιλέξουμε δηλαδή το συνειδητό θάνατο, να αποσυντεθούμε τελείως. Στην πορεία όμως θα θυμηθούμε ότι το έχουμε ξανακάνει κι αυτό. Έτσι δε θα έχει μείνει τίποτε άλλο που μπορούμε να κάνουμε. Κάπου κει θα αναπολήσουμε μια μακρινή καλοκαιρινή παραλία, όπου με το απογευματινό θαλασσινό αεράκι στο πρόσωπο αγναντεύαμε τον ήλιο πάνω από τoν ορίζοντα, μες την αφέλεια και τη ανοησία μας. Και τότε θα κάτσουμε να την ονειρευτούμε.

Όταν επιχειρούμε να απαντήσουμε στην ερώτηση του τι πραγματικά θέλουμε στη ζωή με αφελές και εγωπαθή τρόπο, συνήθως η απάντηση έχει να κάνει με κάποιου είδους έλεγχο. Να φτιάξουμε φαγώσιμα που δε χαλάνε, σώματα που δεν αρρωσταίνουν, αστραπιαία μεταφορικά μέσα, να έχουμε άπειρη διαθέσιμη ενέργεια για να κάνουμε ότι θέλουμε. Η απάντηση μας αφορά την ύλη και το χρόνο σε υπερθετικό βαθμό. Αφορά δηλαδή το θάνατο. Όμως αν προσπεράσουμε τη ματαιοδοξία και την πλάνη να θέλει κανείς τον πλήρη έλεγχο παντού και δούμε το διαδικαστικό του πράγματος, σύντομα θα συνειδητοποιήσουμε πως το να ελέγξει κανείς τα πάντα σημαίνει πως το μέλλον είναι απολύτως προβλέψιμο. Κι ένα απολύτως προβλέψιμο μέλλον είναι το παρελθόν, κι άρα είναι ήδη νεκρό. 

Αν ο λόγος που θέλουμε να ελέγχουμε τα πάντα είναι για να αποφεύγουμε τις αναταραχές και τις δυσάρεστες εκπλήξεις, τότε αν όντως τα ελέγχαμε όλα(κάτι που φυσικά δε δύναται να καταφέρει καμία περατότητα) δε θα υπήρχαν προφανώς και οι ευχάριστες. Θα ήταν όλα ίδια, ομοιογενή και κενά.  Αυτό που μας δείχνει  αυτή η μικρή διερεύνηση  είναι πως η εμμονή που αναπτύσσει συχνά η συνείδηση για δύναμη και έλεγχο την αποξενώνει από την ίδια τη ζωή και την εγκλωβίζει σε ένα σπιράλ επανάληψης του φόβου του θανάτου.  Κατά συνέπεια δε θέλουμε να μπορούμε να τα ελέγξουμε όλα, ούτε θέλουμε να θέλουμε να τα έχουμε όλα. Τί όμως είναι αυτό που πραγματικά θέλουμε στη ζωή; Σε αυτό ο πιο πολύς κόσμος δε δίνει απάντηση γιατί δε το έχει σκεφτεί. Προτιμά να φαντασιώνεται τα άπειρα διαθέσιμα και την αιώνια ευχαρίστηση αλλά δεν έχει σκεφτεί τί να κάνει με αυτά που του έχουν δοθεί.

Αν δει κανείς ιστορικά όλη τη μεταφυσική και φιλοσοφική ανησυχία θα παρατηρήσει πως διαπνέεται από αυτήν την εμμονή που αναφέραμε: Να φτιάξουμε το τέλειο σώμα, να φτιάξουμε τον αθάνατο άνθρωπο, να φτιάξουμε τον παράδεισο όπου όλα θα είναι ευχάριστα. Πρέπει επιτέλους να αναγνώσουμε την ιστορία και τους εαυτούς μας με ψυχαναλυτική σκοπιά. Είναι κρίμα που ακόμα ο κόσμος συνεχίζει να διαβάζει βιβλία για αυτά και συνεχίζει να ταΐζει αυτό το αχόρταγο θηρίο της ματαιοδοξίας, που τον καθιστά ουσιαστικά νεκρό να ζει τη μη-ζωή  του με ελπίδα μία  ψευδαίσθηση ζωής που δε του αναλογεί.

Ο μόνος άρχοντας της πραγματικότητας της συνείδησης είναι ο χρόνος, που σημαίνει ότι αυτή έχει ξεκινήσει τις πορείες, έχει ορίσει τους στόχους κι έχει (αν έχει) σκοπεύσει όπου αυτή θεωρεί ότι θα βλαστήσουν οι ρίζες της. Ίσως καμιά φορά μπορεί να είναι ευχάριστη η μη επίγνωση των ριζών και η συνήθεια να ξεκινά κάθε στιγμή ή κάθε μέρα ως νέα, αλλά εκείνο που είναι πραγματικά δημιουργικό και παραγωγικό είναι να υπάρχει σκόπευση και βαθύτερη γνώση των εσωτερικών θεμέλιων της ψυχής ώστε αυτή να εκδηλωθεί με όλη την ειλικρίνεια και να επιτρέψει να ανθίσει εκείνο που είναι πραγματικά αληθινό για αυτήν (ενθύμηση).  Αυτό βεβαίως δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν και φυσικά όρια και άρα περιορισμοί στο ποιο είναι το δυναμικό και ποια τα άκρα των φαντασιακών προβολών. Τίποτε δημιουργικό δε μπορεί να γεννηθεί αν δεν υπάρχει καθαρή εσωτερική όραση.  Αυτή η όραση έχει να κάνει με τη γνώση των πραγματικών περιορισμών, και τους οφθαλμούς του μυαλού. Μία καλή πυξίδα της προσοχής της εσωτερικής όρασης σε ψυχολογικό επίπεδο είναι τα κομμάτια εκείνα που δεν έχουν έρθει στην επιφάνεια του συνειδητού και πιέζουν την πραγματικότητα για να γίνουν ορατά.

Μελετώντας τώρα την σύγχρονη απόληξη του ιστορικού υποκειμένου παρατηρούμε το εξής:  Έχει έως ένα βαθμό αφυπνιστεί σε αυτό που συμβαίνει γύρω του και ανταποκρίνεται συναισθηματικά σε αυτό, λειτουργώντας όμως ακόμα σα μονάδα και μη έχοντας αποκτήσει «ομαδική συνείδηση» αλλά μόνο μαζική (ακόμη και οι κοινωνικές ομάδες εμπλέκονται στα πράγματα συμφεροντολογικά και όχι συνεργατικά), νιώθει ενταγμένος σε ένα όλον αλλά όλες τις άλλες μονάδες του όλου τις νιώθει πως είναι κάτι σαν κι αυτόν, κι έτσι δεν υπερβαίνεται το εγώ στο όνομα μια νέας ομαδικής ποιότητας. Έχει συνείδηση πως είναι μέλος μιας τεράστιας μάζας, πως εξαρτάται από αυτή αλλά πως, για να επιβιώσει πρέπει να στηριχτεί στις δικές του δυνάμεις. Βλέπει τη σύνδεση με τους άλλους σε επίπεδο μαζικό και όχι ομαδικό (στην ομάδα υπάρχουν διακριτοί ρόλοι, στη μάζα όχι). Δεν έχει γίνει κατανοητό πως η όποια σωτηρία δεν είναι ατομική αλλά είναι ομαδική κι όχι μαζική.  Αυτός ο παραμορφωτικός καθρέφτης θέασης κάνει το ασήμαντο να φαίνεται σημαντικό και κάνει τη μαζική συνείδηση που είναι αναγκαία αλλά όχι αυτοσκοπός, να φαίνεται ακόμη και ως υψηλός ιδεαλισμός ενώ δεν είναι παρά μία φαντασιωσική ουτοπική προβολή. 

Ο χρόνος περνά σε στιγμές. Στιγμές οι οποίες καθορίζουν το δρόμο μιας ζωής και κατ’ αποστομωτική επίφαση την οδηγούν προς ένα τέλος. Το Τέλος. Πόσο συχνά σταματάμε να μελετήσουμε αυτό το μονοπάτι και να αναλογιστούμε τους λόγους που συμβαίνουν όλα τα πράγματα; Πόσο συχνά καθόμαστε να αναρωτηθούμε το κατά πόσο αυτός ο δρόμος είναι δημιούργημα δικό μας ή απλώς τον ακολουθούμε με μάτια (και μυαλά) ερμητικά κλειστά; Αν μπορούσαμε πραγματικά να σταματήσουμε και να δώσουμε σημασία σε κάθε μία πολύτιμη στιγμή πριν αυτή περάσει και γίνει σκόνη θα μπορούσαμε να δούμε τις άπειρες διακλαδώσεις του δρόμου, και βλέποντας αυτές τις επιλογές να διαλέγαμε κάποιον άλλον;

Σίγουρα όλοι κάπως κάποια στιγμή έκαναν όνειρα που η ζωή τους τα άλλαξε στην πορεία. Άραγε τί να έχει χαθεί από τότε; Τι έγινε στο ενδιάμεσο; Ποιός ξέρει πόσες διαφορετικές ζωές θα υπήρχαν αν η επιλογή κάποιων πραγμάτων γινόταν διαφορετικά; Κανείς. Κι αν υπήρχε τελικά μονάχα μία μόνο αληθινή επιλογή και όλες οι άλλες ήταν λάθος;

Το πέρασμα του χρόνου δε μας φυλακίζει σε μία φυλακή από τσιμέντο. Μας φυλακίζει όμως σε ένα κελί γεμάτο από ελπίδες και αναπότρεπτες τραγωδίες. Το κελί του μυαλού μας. Πόσο πολύτιμη θα μπορούσε να θεωρηθεί άραγε η ευκαιρία να γυρίσει κάποιος το χρόνο πίσω; Να αλλάξει κάτι. Να διορθώσει κάτι. Μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσει βέβαια ότι για να ανακαλύψει το παρελθόν, υποχρεωτικά πρέπει να αντιμετωπίσει τον εαυτό του. Διότι ακόμη και η έξοδος από τη φυλακή του χρόνου δε μπορεί να ελευθερώσει κανέναν από τη φυλακή του ίδιου του ήθους. Ακόμη κι αθανασία δεν ελευθερώνει από αυτό που είναι κάποιος. Από τη φυλακή του χαρακτήρα δεν υπάρχει καμία απόδραση.